Klubi i Etikës

Tetori Rozë

Kujdesu për veten

Një udhëzues i thjeshtë për gratë mbi 40 vjeç. Lexo dhe mëso në pak minuta.

Ka mjekim për çdo fazë të kancerit të gjirit. Sa më herët të zbulohet, aq më i lehtë është mjekimi.

Mamografia është falas në qendrat dhe spitalet publike të Kosovës.

Kontrollo gjinjtë vetë, një herë në muaj.

Fillo këtu

Kontrollo veten në 5 hapa

Një herë në muaj. Lexo hapin, bëje, pastaj shtyp “Tjetri”.

Hapi 1 nga 5

Shiko në pasqyrë

Qëndro drejt, me krahët poshtë. Shiko gjinjtë: madhësinë, formën dhe ngjyrën. A ka gropa të vogla, fryrje ose skuqje?

Është normale që gjinjtë të mos jenë krejt njësoj. Kujdes vetëm te ndryshimet e reja.

Kur? Nëse ke ende cikël: 3 deri në 5 ditë pasi mbaron. Nëse jo: zgjidh një ditë të njëjtë çdo muaj.

Shenjat që duhet t’ia tregosh mjekut

Shumica e këtyre ndryshimeve nuk janë kancer. Por çdo ndryshim i ri duhet ta shohë mjeku.

  • Gungë ose fortësiNë gji ose në sqetull, që nuk e kishe më parë.
  • Ndryshim në formëGjiri ndryshon madhësi ose formë.
  • Lëkurë si portokallGropa të vogla në lëkurë.
  • Thithka hyn brendaThithka tërhiqet nga brenda, kur më parë nuk ishte kështu.
  • Lëng nga thithkaLëng që del vetë, sidomos me gjak.
  • Skuqje ose lëkurë që qërohetNë gji ose te thithka.
  • Ënjtje në sqetullOse ënjtje sipër gjoksit, poshtë qafës.
  • Dhimbje që nuk kalonNë të njëjtin vend, edhe pas ciklit.

Vure re diçka? Mos u tremb, por mos e shty. Shko te mjeku i familjes sa më shpejt.

E vërtetë apo mit?

Gjashtë gjëra që i dëgjojmë shpesh. Çfarë mendon ti?

Pyetja 1 nga 6Saktë: 0

Kanceri i gjirit prek vetëm gratë që kanë raste në familje.

Kur të bëj mamografi?

Zgjidh moshën tënde.

40 deri në 49 vjeç

  • Pyet mjekun e familjes për mamografinë.
  • Në Kosovë, mamografia zakonisht bëhet pas moshës 40 vjeç.
  • Vazhdo kontrollin vetë çdo muaj.

Ke raste në familje? Tregoji mjekut. Mund të të duhet kontroll më herët dhe më shpesh.

Ku të shkoj? Te mjeku i familjes, në qendrën e mjekësisë familjare (QKMF) të komunës tënde. Mamografia është falas në qendrat dhe spitalet publike. Në tetor, mamografi e lëvizshme vjen edhe në komunat që nuk kanë.

Zakone që ulin rrezikun

Moshën dhe familjen nuk mund t’i ndryshojmë. Por këto pesë gjëra varen nga ne.

  • Lëviz çdo ditëEc shpejt rreth 30 minuta, 5 ditë në javë.
  • Pak ose aspak alkoolSa më pak alkool, aq më mirë.
  • Mos pi duhanLënia e duhanit i bën mirë gjithë trupit.
  • Ha shëndetshëmMë shumë perime dhe fruta. Mbaj një peshë të shëndetshme, sidomos pas menopauzës.
  • Pyet mjekun për hormonetNëse merr hormone për menopauzën, pyet mjekun për të mirat dhe rreziqet.

Mos harro: zakonet e mira ndihmojnë, por nuk e zëvendësojnë mamografinë.

Nëse e ke tashmë diagnozën

Nuk je vetëm. Ka mjekim për çdo fazë, dhe mjekësia përparon çdo vit. Shumë gra jetojnë gjatë pas diagnozës.

Pyet mjekun për çdo gjë që të shqetëson, dhe mbështetu te familja dhe shoqet.

Ky udhëzues është vetëm për informim. Ai nuk zëvendëson mjekun.

Burimet: